{"id":415,"date":"2021-07-13T13:07:53","date_gmt":"2021-07-13T11:07:53","guid":{"rendered":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/?p=415"},"modified":"2021-07-13T13:07:54","modified_gmt":"2021-07-13T11:07:54","slug":"vda-przenosna-drutowa-antena-kierunkowa-na-pasmo-20-metrow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/2021\/07\/13\/vda-przenosna-drutowa-antena-kierunkowa-na-pasmo-20-metrow\/","title":{"rendered":"VDA – przeno\u015bna, drutowa antena kierunkowa na pasmo 20 metr\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Kilka razy do roku mam okazj\u0119, aby wyjecha\u0107 na kilka dni do swojego letniego QTH. Tym samym mam okazj\u0119 do zabaw z radiem i testowania nowych anten w znacznie cichszym radiowo \u015brodowisku i z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 miejsca, ni\u017c w bloku w mie\u015bcie. Jako, \u017ce interesuje mnie g\u0142\u00f3wnie DXowanie, to od zawsze poszukuj\u0119 najlepszych pod tym k\u0105tem rozwi\u0105za\u0144 antenowych.<\/p>\n\n\n\n

Chyba wszyscy, kt\u00f3rzy mieli do czynienia z radiokomunikacj\u0105 na falach kr\u00f3tkich przyznaj\u0105, \u017ce do \u0142\u0105czno\u015bci dalekosi\u0119\u017cnych najlepsze, a wr\u0119cz niezb\u0119dne, s\u0105 anteny kierunkowe. Niestety typowe anteny kierunkowe, takie jak Yagi, s\u0105 najcz\u0119\u015bciej do\u015b\u0107 ci\u0119\u017ckie i k\u0142opotliwe w transporcie. Do tego wymagaj\u0105 jeszcze ci\u0119\u017cszego masztu, a do niego najcz\u0119\u015bciej odci\u0105g\u00f3w. Alternatyw\u0105 mog\u0105 by\u0107 lekkie i \u0142atwo rozk\u0142adalne anteny typu SpiderBeam czy HexBeam, ale one tak\u017ce wymagaj\u0105 masztu.<\/p>\n\n\n\n

Przeszukuj\u0105c Internet trafi\u0142em na opisy anteny zwanej VDA – Vertical Dipole Array. Jest to pionowa antena kierunkowa z (najcz\u0119\u015bciej dwoma) zagi\u0119tymi w \u015brodku elementami. Poprzez takie u\u0142o\u017cenie ca\u0142a antena wymaga pojedynczego, lekkiego masztu (np. w\u0119dki) i poprzeczki, na kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 \u015brodki element\u00f3w. Znalaz\u0142em kilka opis\u00f3w tej anteny, jednak najcz\u0119\u015bciej przewidywa\u0142y one wysoko\u015b\u0107 \u015brodka na ponad 6 metr\u00f3w. Posiadam tylko w\u0119dki o d\u0142ugo\u015bci 10 metr\u00f3w, zatem w moim przypadku \u015brodek musia\u0142 wypada\u0107 na ok. 5 metr\u00f3w nad ziemi\u0105. Anteny VDA s\u0105 bardzo ch\u0119tnie wykorzystywane przez ekspedycje, jako \u017ce po z\u0142o\u017ceniu zajmuj\u0105 tyle, co z\u0142o\u017cony maszt oraz niedu\u017cy worek linek i przewod\u00f3w, a przy postawieniu na brzegu oceanu maj\u0105 \u015bwietne parametry (jak ka\u017cda antena w pobli\u017cu s\u0142onej wody). Oczywi\u015bcie w moim przypadku nie by\u0142o mowy o jakiejkolwiek wodzie, natomiast ju\u017c sam zysk o ponad 5 dB (przy k\u0105cie wi\u0105zki 10 stopni nad horyzontem) wzgl\u0119dem anteny GP postawionej na ziemi przekona\u0142 mnie, aby j\u0105 wykona\u0107 i przetestowa\u0107. \u017beby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym, wyniki symulacji anteny wygl\u0105da\u0142y nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przekroje przez charakterystyki promieniowania (po lewej dla 10 stopni nad horyzontem)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zysk (GA) oraz t\u0142umienie prz\u00f3d-ty\u0142 (FB) w dBi dla r\u00f3\u017cnych cz\u0119stotliwo\u015bci (warto\u015bci maksymalne)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jak wida\u0107, antena ma do\u015b\u0107 szerok\u0105 wi\u0105zk\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 – w ko\u0144cu s\u0105 to tylko 2 elementy. W moim przypadku powiedzia\u0142bym, \u017ce by\u0142o to nawet zalet\u0105, jako \u017ce nie musia\u0142em co chwil\u0119 anteny obraca\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce parametry tej anteny mo\u017cna by by\u0142o jeszcze poprawi\u0107 (przynajmniej w symulacji). S\u0105 to jednak r\u00f3\u017cnice do\u015b\u0107 subtelne, a ograniczenia dok\u0142adno\u015bci przy wykonywaniu takiej anteny w terenie raczej nie pozwoli\u0142by na osi\u0105gni\u0119cie idealnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. SWR prezentowa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie przy „przenoszeniu” anteny z symulacji do rzeczywisto\u015bci wszystkie elementy pocz\u0105tkowo zrobi\u0142em o kilka(na\u015bcie) centymetr\u00f3w d\u0142u\u017csze. Po kilkukrotnym k\u0142adzeniu i podnoszeniu anteny uda\u0142o mi si\u0119 zestroi\u0107 j\u0105 na pasmo 20 metr\u00f3w. Rzeczywisty SWR w zasadzie pokry\u0142 si\u0119 z tym zasymulowanym, tzn. uda\u0142o si\u0119 obs\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142e pasmo amatorskie z SWR <2.<\/p>\n\n\n\n

Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, jako podstawa do budowy ca\u0142ej anteny pos\u0142u\u017cy\u0142a mi w\u0119dka teleskopowa z w\u0142\u00f3kna szklanego o d\u0142ugo\u015bci, wg. sprzedawcy, 10 metr\u00f3w. Tutaj musz\u0119 jednak zaznaczy\u0107, \u017ce nale\u017cy w\u0119dk\u0119 na pocz\u0105tku zmierzy\u0107. Moja w praktyce mia\u0142a jakie\u015b 9,4 metra, przez co musia\u0142em j\u0105 przed\u0142u\u017cy\u0107 z u\u017cyciem tyczki bambusowej. W po\u0142owie wysoko\u015bci zainstalowa\u0142em poprzeczk\u0119 wykonan\u0105 z innej w\u0119dki, z kt\u00f3rej usun\u0105\u0142em kilka ostatnich segment\u00f3w. Przywi\u0105za\u0142em j\u0105 za pomoc\u0105 linki, a nast\u0119pnie porz\u0105dnie przyklei\u0142em ta\u015bm\u0105. Co ciekawe tyle wystarczy\u0142o, aby poprzeczka nie obraca\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 osi masztu. Dodatkowo ka\u017cdy segment poni\u017cej poprzeczki zablokowa\u0142em metalowymi obejmami. Na wysoko\u015bci ok. 7,5 m przywi\u0105za\u0142em i docisn\u0105\u0142em metalow\u0105 obejm\u0105 dwie linki, kt\u00f3re przywi\u0105za\u0142em blisko ko\u0144c\u00f3w poprzeczki, aby ta nie opada\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Na poprzeczce zainstalowa\u0142em symetryzator (istotny element), a przew\u00f3d do niego poprowadzi\u0142em wzd\u0142u\u017c poprzeczki i masztu. Do baluna do\u0142\u0105czy\u0142em obydwa ramiona radiatora, kt\u00f3re na ko\u0144cach przed\u0142u\u017cy\u0142em linkami i przywi\u0105za\u0142em do masztu. Reflektor, w po\u0142owie jego d\u0142ugo\u015bci, zamocowa\u0142em z drugiej strony i podobnie przed\u0142u\u017cy\u0142em linkami i przywi\u0105za\u0142em. Elementy przewodz\u0105ce wykona\u0142em z do\u015b\u0107 cienkich przewod\u00f3w oddzielonych z wielo\u017cy\u0142owej ta\u015bmy, a wszystkie nieprzewodz\u0105ce linki to kawa\u0142ki zwyk\u0142ej liny plecionej.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 po postawieniu prezentowa\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
VDA na 20 metr\u00f3w. W tle GP na 40 metr\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
VDA z drugiej strony<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Po przepracowaniu na antenie dw\u00f3ch nocy zmierzy\u0142em jej rzeczywiste wymiary, kt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wymiary VDA na 14 MHz. Po prawej wibrator, po lewej reflektor. Pocz\u0105tkowo nale\u017cy zastosowa\u0107 elementy troch\u0119 d\u0142u\u017csze i dostroi\u0107 anten\u0119 poprzez ich skracanie.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W niekt\u00f3rych opisach antena ta wyst\u0119puje jako wielopasmowa. Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowa\u0142em zrobi\u0107 j\u0105 w wersji na pasma 20 i 15 metr\u00f3w przy zasilaniu jednym kablem. Niestety nie uda\u0142o mi si\u0119 w symulacji zaprojektowa\u0107 jej tak, \u017ce stroi\u0142aby si\u0119 dobrze na obydwu pasmach jednocze\u015bnie. Tak naprawd\u0119 zaprojektowa\u0142em anten\u0119 na te dwa pasma, ale zasilan\u0105 oddzielnymi przewodami i mia\u0142o to szans\u0119 dzia\u0142a\u0107 nie\u017ale. Niestety nie wypowiem si\u0119 na ten temat, bo ostatecznie nie montowa\u0142em element\u00f3w na 15 metr\u00f3w (zabrak\u0142o mi kabla koncentrycznego).<\/p>\n\n\n\n

Musz\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce antena w rzeczywisto\u015bci jest wi\u0119ksza, ni\u017c wydawa\u0142aby si\u0119 patrz\u0105c na zdj\u0119cia. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest na tyle bezw\u0142adna, \u017ce stawianie jej w pojedynk\u0119 nie jest zbyt wygodne nawet przy bezwietrznej pogodzie. My\u015bl\u0119, \u017ce w wietrzne dni niezb\u0119dne jest zastosowanie odci\u0105g\u00f3w i pomoc drugiej osoby przy stawianiu.<\/p>\n\n\n\n

Nie przez przypadek do letniego QTH pojecha\u0142em na czas zawod\u00f3w IARU HF – by\u0142a to dobra okazja do sprawdzenia jej w praktyce. Nie startowa\u0142em w zawodach „na wynik”, a pod k\u0105tem ciekawych \u0142\u0105czno\u015bci. Je\u015bli mia\u0142bym kr\u00f3tko podsumowa\u0107 wra\u017cenia, to powiedzia\u0142bym, \u017ce antena dzia\u0142a i dzia\u0142a fajnie. Je\u015bli mia\u0142bym powiedzie\u0107 troch\u0119 wi\u0119cej, to na pewno musia\u0142bym stwierdzi\u0107, \u017ce antena ma wyra\u017anie nakre\u015blon\u0105 kierunkowo\u015b\u0107. Tak jak wspomina\u0142em, wi\u0105zka jest do\u015b\u0107 szeroka, ale obr\u00f3cenie si\u0119 na korespondenta, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo by\u0142 „z ty\u0142u” anteny, powodowa\u0142o s\u0142yszalne polepszenie czytelno\u015bci. Mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego por\u00f3wnania VDA z GP o d\u0142ugo\u015bci ok. 10 metr\u00f3w (tutaj stanowi\u0142a GP 1\/2 fali na pasmo 20 metr\u00f3w), kt\u00f3ra wg symulacji ma bardzo podobn\u0105 charakterystyk\u0119 wi\u0105zki (przy czym zysk mniejszy o ok. 3 dB przy 10 stopniach nad horyzontem) – cz\u0119sto ta r\u00f3\u017cnica by\u0142a znacz\u0105ca, a wr\u0119cz mi\u0119dzy „s\u0142ycha\u0107” i „nie s\u0142ycha\u0107” – wyra\u017anie by\u0142o to wida\u0107 przy beaconach NCDXF<\/a> na 14100 kHz (z kt\u00f3rych s\u0142ysza\u0142em wi\u0119kszo\u015b\u0107).<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142\u0105czeniu z niskim poziomem t\u0142a, na tej antenie s\u0142ysza\u0142em bardzo du\u017co. S\u0142ysza\u0142em kilka stacji, do kt\u00f3rych nie mog\u0142em si\u0119 dowo\u0142a\u0107, g\u0142\u00f3wnie z powodu pile-up\u00f3w. W czasie zawod\u00f3w zrobi\u0142em Gwatemal\u0119 (tylko na CW, na SSB nie dowo\u0142a\u0142em si\u0119) – nowy dla mnie podmiot i dwa nowe stany: Arizon\u0119 i Oklahom\u0119. „Wpad\u0142y” tak\u017ce takie rzeczy jak Alaska, Montana (stan), Martynika, Indie, PY, LU, CE, ZS, ZL i wiele stacji z USA. W nast\u0119pny dzie\u0144 po zawodach zrobi\u0142em kilka ciekawych QSO, m. in. na CW z koleg\u0105 M0KBW\/P pracuj\u0105cym z moc\u0105 6 W z samochodowej anteny na stole w parku czy na SSB z koleg\u0105 PY9NT, kt\u00f3ry u\u017cywa\u0142 pionowej anteny ze skrzynk\u0105 antenow\u0105 i 100 W (10000 km!). Z mojej strony moc to oczywi\u015bcie te\u017c 100 W.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, VDA to \u015bwietna antena na wyjazd na dzia\u0142k\u0119, gdy mamy tylko troszeczk\u0119 wi\u0119cej miejsca. Zajmuje niewiele wi\u0119cej, ni\u017c zwyk\u0142e GP, a zapewnia znacznie wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci. Ponadto jest to chyba jedyna antena kierunkowa, kt\u00f3ra zajmuje tak ma\u0142o powierzchni i wymaga tylko jednego punktu podparcia. W stosunku do anten poziomych ma zdecydowanie t\u0119 przewag\u0119, \u017ce nie trzeba podnosi\u0107 jej w zasadzie w og\u00f3le do g\u00f3ry. Uwa\u017cam, \u017ce ze wszystkich anten „wyjazdowych” jest absolutnie najlepsza pod k\u0105tem DXowania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kilka razy do roku mam okazj\u0119, aby wyjecha\u0107 na kilka dni do swojego letniego QTH. Tym samym mam okazj\u0119 do zabaw z radiem i testowania nowych anten w znacznie cichszym radiowo \u015brodowisku i z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 miejsca, ni\u017c w bloku w mie\u015bcie. Jako, \u017ce interesuje mnie g\u0142\u00f3wnie DXowanie, to…\n","protected":false},"author":1,"featured_media":421,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[21,1,9],"tags":[27,26,22,16,25,24,28,23],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":429,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions\/429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sq8l.pzk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}